2. etap restorasyon bölümünde ise belli bir kotuna kadar sökülen 2. Bayezid Minaresi’nin güçlendirilerek tamamlanacağı öğrenilirken, doğu cephesinde dev iskele kuruldu. Cephede bulunan niteliksiz sıvaların kaldırılacağını söyleyen inşaat mühendisi Keriman Dursun, “Yaklaşık 1 ay içerisinde raspa ve derz açma işlemlerimiz tamamlanmış olur. Belirlenecek terkibe göre özgünlüğüne uygun olarak sıva ve derz işlemi yapıldıktan sonra iskele kaldırılacak” dedi. Öte yandan, demir parmaklıkların arkasında kalan yaklaşık bin 500 yıllık Ayasofya havadan görüntülendi.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde Şubat ayında ise 2. etap çalışmalar çerçevesinde Topkapı Sarayı’na bakan bölümünde yer alan 2. Bayezid Minaresi’nde çelik iskele kurulmuştu. Çalışmalar esnasında tarihi minarede çatlak tespit edilmişti. Tespitin ardından minarenin sökülmesine karar verilerek ve onarımının yapılacağı bilgisi verilmişti. Restorasyon çalışmasında alem yerinden kaldırılırken, minare belli bir kota kadar sökülmüştü. Yaklaşık 64 metre uzunluğundaki minarenin bilim heyetinin çalışmaları sonucunda gerek malzeme gerekse örgü tekniğinin daha fazla söküme izin vermediği öğrenilirken, minarenin güçlendirilerek tamamlanacağı belli oldu.

3. Ahmet Çeşmesi’ne bakan Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nin doğu cephesine dev iskele kuruldu. Yaklaşık 1 ay içerisinde cephede bulunan raspa ve derz açma işlemleri tamamlanacak. Cepheden temizlenen niteliksiz sıvaların ardından belgeleme işlemi, kronolojik analizler gerçekleştirilerek laboratuvardan gelen malzeme sonuçları beklenecek. Öte yandan, jeoradar yöntemiyle taşıyıcı duvarlar içerisindeki boşluk oranları tespit edilecek. Niteliksiz sıvalardan alınan örneklerin sonuçlarından sonra da Ayasofya’da özgün sıva ve derz işlemi yapılarak iskele kaldırılacak.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde kurulan dev iskele hakkında bilgi veren inşaat mühendisi Keriman Dursun, “Ayasofya’da birkaç etapta çalışmalar var. İlk etapta, Ayasofya Camii’nin bütüncül projelerinin hazırlanmasını gerçekleştirdik. Aynı kapsam içerisinde türbeler, sıbyan mektebinin ve muvakkithaneyi tamamlama noktasındayız. Çalışmalarımızın büyük bir kısmı bitti ve nihai aşamaya geldik. 2. etapta ise Ayasofya Camii’nin cepheleri, üst örtüsü ve kuzeydoğu cephesinde yer alan 2. Bayezid Minaresi’nin restorasyonuna devam ettirmekteyiz. Burada iş programlamasını yaparken öncelikle şantiye sahasının içine bir güvenlik alanı oluşturduk. İskele kurulumuyla başladık. Cephe cephe ilerlenmesine karar verildi. En hasarlı olan kuzey cephede iskele kurulumuyla çalışmalara başladık. Kuzey cephede iskele kurulumu tamamlanmış olup bir çalışma aksı oluşturularak ana kubbe ile yarım kubbeye iskele çalışma platformunun bağlantısı yapılmıştır. ” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyet Dönemi’nin en kapsamlı restorasyonunun gerçekleştirildiğini ifade eden Keriman Dursun, “Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü olarak şu an Cumhuriyet Dönemi’nin en kapsamlı restorasyon çalışmaları yapılıyor. Cephelere iskele kurulmuşken yapı radarı yani jeoradar dediğimiz yöntemle özellikle taşıyıcı duvarlar içerisindeki boşluk oranlarını tespit etmeyi planlıyoruz. Bu önemli bir statik ve mühendislik verisidir. Çünkü güçlendirmeye yönelik alınacak kararlarda da bir esas teşkil edecektir. Ayrıca yapı sağlığı izleme sisteminin de kurulumu yapılmak üzere. Bununla birlikte yapısal hareketi çok hassas bir şekilde yapının belli yerlere koyulacak sensörler vasıtasıyla yapıdan gelen verileri alacağız. Yapıdaki titreşimlerin ölçülmesi, deplasmanın ölçülmesi veya mevcut bir çatlağın takip edilmesi, ivme ölçerler koyulması gibi bu tip sistem kurularak belli periyotlarda okumalar yapılarak veriler kayıt altına alınacak. Bin 500 yıllık bu mirası gelecek nesillere, kalıcı bir miras olarak bırakmak ve bunu da sağlam olarak yapmayı amaçlamaktayız” diye konuştu.

Kaynak: İHA