Motivasyon, bir hedefin gerçekleştirilmesinde kişinin duyduğu içsel ya da dışsal güdüdür. Güdüler, insanların hareket etmesini, hedeflere ulaşmak için çaba göstermesini ve belirli eylemleri gerçekleştirmesini sağlayan temel unsurlardır.
Motivasyonun iki türü vardır.
İçsel Motivasyon
Dışsal Motivasyon
İçsel motivasyon, kişinin bir davranışı ya da işi kendi içsel tatmini ve merakıyla gerçekleştirmesidir. İçsel motivasyonda sürecin kendisi önemlidir.
İçsel motivasyonun özellikleri:
 Merak ve ilgi; yeni bilgiler öğrenme, keşfetme, anlama ve anlatma arzusudur.
 Bağımsızlık; diğer kişilerin düşüncelerine hitap etmeme, onlara onaylatma ihtiyacı duymamasıdır. Aynı zamanda kendi kararlarını eyleme geçirmesidir.
 Tatmin ve zevk; yaptığı işi zevkle yapması ve tatmin olmasıdır.
Hedef odaklılık; kendi belirlediği hedeflere ulaşmak için çaba göstermesi, başarı ya da başarısızlığının sorumluluğunu alması diyebiliriz.
Hedefleri belirlerken:
Anlamlı ve somut olması,
Kişinin merakını uyandıracak konu olması,
Kişinin ilgi alanına ve yeteneğine hitap etmesine önem verilmesine dikkat edilmelidir.
Hedefleri bu kriterlere göre belirlemek içsel motivasyonu arttırmaktadır.
Dışsal motivasyon, kişinin dışarıdan gelecek olan ödül, takdir veya ceza gibi sebeplerle davranışı ya da işi gerçekleştirmesidir. Dışsal motivasyonda sürecin sonucu önemlidir.
Dışsal motivasyonun özellikleri:
Dış kaynaklı olması; Kişinin içinden değil dışarıdan gelen bir etki tarafından eylemi gerçekleştirmesidir. Dışarıdan gelen etki kalktığında motivasyon da düşebilir.
Ödül – Ceza odaklı olması; bir davranış karşısında elde edilecek ödül, takdir, para gibi somut kazanımlar motivasyonun ana kaynağıdır. Aynı zamanda işin sonucunda alacağı ceza da motivasyonu arttırabilir. Ceza almama ya da bedel ödememe gibi durumlardan kaçınmada dışsal motivasyondur. Ödül veya cezai durum ortadan kalkınca motivasyonda sürekliliğini koruyamaz hale gelir.
Kısaca özetlemek gerekirse; içsel motivasyonda kaynak kişinin kendisi iken dışsal motivasyonda kaynak dışarıdan gelen etkenlerdir. İçsel motivasyonda süreç önemliyken dışsal motivasyonda sonuç önemlidir. İçsel motivasyonda süreklilik var iken dışsal motivasyonda daha geçici olabilmektedir. İçsel motivasyonunun temelini ilgi ve merak belirlerken dışsal motivasyonda ödül veya ceza belirler.
İçsel motivasyon sonradan geliştirilebilen bir beceri olması sebebiyle bu konuda sabırla ve özveriyle çalışmalar yapıp kendimizi geliştirebilir gerekirse danışmanlık ya da destek almaktan kaçınmamalıyız.
Sağlıcakla kalın.